Rijping in de klas. Als je een metalen cilinder koud genoeg maakt, ontstaan er kristallen op de buitenzijde.
|
Niveau |
: |
Mavo 2/3/4, Havo 2/3, VWO 2/3 |
|
Doel |
: |
Demonstratie van condensatie en van rijping |
|
Nodig |
: |
|
|
Links |
: |
Werking:
Doe 6 ijsklontjes in een handdoek en stamp ze fijn met een hamer. Doe het gestampte ijs in de aluminium cilinder en voeg vervolgens een hoeveelheid zout toe. Gebruik nu een metalen staaf om het mengsel van ijs en zout in de cilinder verder tot prak te stampen. Voeg weer wat ijs en wat zout toe, weer stampen enz.
Herhaal dit tot de koker voor tenminste 70% is gevuld. De koker koelt van binnen sterk af. Hierdoor ontstaat aan de buitenzijde rijping.
Waarom koelt de cilinder af?
Zout verlaagt het smeltpunt van water. Door zout de mengen met ijs en deze samen fijn te stampen, forceer je het water om te smelten. Om te smelten, onttrekt het water warmte aan zijn omgeving. En dat zie je aan de buitenkant in de vorm van rijping.

Op de foto zie je twee aluminium pijpen, afgezaagd van de poot van een tuin - wasrek. Onderin zijn de cilinders afgedicht met passende plastic doppen en het geheel is verlijmd met siliconenkit op een houten ondergrond.
De open ruimte tussen dop en hout is opgevuld.

